جمعى از نويسندگان
429
مجموعه مقالات برگزيده كنگره بزرگداشت آيت الله سيد على آقا قاضى (ره) (فارسى)
نجف اشرف بوده است ، از مفسران نامدار شيعه مىداند كه روش تفسير قرآن به قرآن داشته است . وى او را صاحب تفسيرى مىداند كه تا بخشى از سوره انعام ( آيه 92 ) را به رشته تحرير كشيده و طبق آنچه در حالات سيد نقل كردهاند وى هنگامى كه به تفسير آيه ياد شده كه ( قلالله ثم ذرهم ) مىباشد رسيده از ادامه تفسير بازايستاده است . مفاخر آذربايجان اضافه مىكند كه : شيوه تفسيرى وى توسط شاگرد بافضيلت او مرحوم علامه سيدمحمدحسين طباطبايى صاحب تفسير شريفالميزان دنبال و استمرار پيدا كرده است و مكرراً از علامه طباطبايى نقل شده است كه اين شيوه تفسيرى را از آن عارف بزرگ فرا گرفتهاند ( مفاخر آذربايجان ، ج 1 ، ص 522 به نقل از نقباءالبشر ، ج 4 ) . در سخن مرحوم عقيقى بخشايشى دو نكته مورد توجه و تأمل است : 1 - كلمه « نامدار » چنانچه به معنى متبادر خود ( سرشناس ، معروف ، مشهور ) گرفته شود بايد گفت كه نامدارى و اشتهار سيد به همان عرفان ، حكمت عملى ، اخلاق بوده و هست . وى حتى در رشتههاى اصليه و اوليه خود ( فقه و اصول و علوم نقلى ) اشتهار پيدا نكرد زيرا تأليف و تصنيف و حوزه درس و بحث علوم اجتهادى از آن مرحوم به يادگار نماند و او كار اصلى خود را به همان علوم نفسى و اخروى اختصاص داده بود . و چنانچه واژه « نامدار » به معنى قوى ، توانمند و متبحر و امثال ذلك تفسير شود ، بايد گفت : آرى چنين بوده است و اصولًا فردى كه آن همه استاد قوى و زبردست در فقه و اصول دارد و آن چنان در علوم معنوى و روحى متبحر و استاد و معلم و مربى است بديهى است كه مفسرى عاليقدر و شارحى گرانمايه براى قرآنكريم كه منشاء تمامى علوم ظاهرى و باطنى است خواهد بود . 2 - « نكته دوم » آرى تفسير الميزان نمونه بارز مصداق اتم و اكمل تفسير قرآن به قرآن مىباشد و جاى شك و ترديد در اين باره نيست لكن بايد گفت اين شيوه تفسيرى كه ريشه آن در جمله معروف « القرآن تفسير بعضه بعضاً » است و اصل و منشاء آن در روايت « القرآن يصدق بعضه بعضاً » به چشم مىخورد تاريخش با تاريخ آن جمله و روايت شريف آغاز مىگردد چنان كه در كلمات مفسران بزرگوار مانند علامه فيض كاشانى در تفسير الصافى و در تفسير ابنكثير دمشقى م / 774 موجود و متجلى مىباشد كه با مراجعه و مطالعه اين مدعا آشكار خواهد بود .